Sayın Bakanlarım,
Sayın Milletvekilleri,
Saygıdeğer konuklar,
Değerli üstadlarım,
Kıymetli meslektaşlarım,
Basınımızın değerli temsilcileri,

Sizleri en içten duygularımla sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Hesap Uzmanları Kurulu’nun 64’üncü kuruluş yıldönümü vesilesiyle düzenlediğimiz panele hoş geldiniz diyor hepinize katıldığınız için teşekkür ediyorum.

Hesap Uzmanları Kurulu olarak bugün bir geleneği bir kez daha yaşatıyoruz. Kuruluş yıldönümü etkinlikleri çerçevesinde düzenlediğimiz bir panelle yine birlikteyiz. Her yıl olduğu gibi bu yıl da, güncel bir konu seçtik: Küresel Kriz Ortamında Para ve Maliye Politikalarında Uyum Sorunu.

Bugün yapacağım açılış konuşmasında, panel konumuza değinmeyeceğim. Bu konuyu değerli panelistlerimizin enine boyuna tartışarak doyurucu ve açıklayıcı bilgiler vereceğinden şüphemiz yok.

Bu vesileyle, değerli konuşmacılara panelimize katıldıkları için çok teşekkür ediyoruz.

Siz değerli konuklarımıza bugün Kurulumuzdan bahsetmek istiyorum.

Bir cumhuriyet kurumu olan Hesap Uzmanları Kurulu kuşkusuz bir ihtiyaçtan doğmuştur. Kurulun tarih sahnesine çıkışı tam da cumhuriyetimizin ikinci bir atılıma geçtiği döneme rastlar. Demokrasiye geçiş sürecinin de yaşandığı bu dönemde ülkemizde yeni kurum, anlayış ve ilişkiler ihdasına yönelik çaba ve arayışlar üst noktalara çıkmıştır.

Çok partili hayata ya da demokrasiye geçişle birlikte bilimin yol göstereceği bir vergi yönetimi ve vergi düzenlemeleri ihtiyacını karşılamak üzere Hesap Uzmanları Kurulu ihdas edildi.

Modern bir vergi mevzuatı oluşturup güçlü bir vergi idaresi kurma amacı ancak çağdaş gelişmeleri takip eden, donanımlı bir kurumla gerçekleştirilebilirdi. Mükellefe kendi gelirini kendisinin beyan etmesine imkan sağlayıp sadece denetim mekanizmalarıyla gerçek geliri kavramak, mükellefin kendi rızasıyla vergilendirilmesi demek olduğu kadar demokrasinin de gereğiydi.

Başka türlü vergiye gönüllü uyum da sağlanamazdı.

Bu gerekçeyle yola çıkan Hesap Uzmanları Kurulu, ülkemizde 1949 yılında başlayan vergi mevzuatının modernizasyonunun gerçekleştirilmesinde ve sonraki yıllarda pek çok kanunun tedvini ile hayata geçirilmesinde önemli bir rol üstlenirken, sonraki yıllarda vergi incelemelerinde gösterdiği ciddiyet ve erdemlilik anlayışıyla gerçek bir saygınlık kazanmıştır. Kurul, vergi inceleme görevinin yanı sıra Bakanlığın ihtiyaç duyduğu konularda yaptığı inceleme ve araştırmalar ile çeşitli kamu kurumlarına ve özel sektöre üst düzey yönetici yetiştiren bir okul olmuştur.

Hesap Uzmanları kendilerine verilen görevleri daima hukukun üstünlüğü, mesleki dürüstlük ve objektiflik ilkeleri çerçevesinde, devletin ve kişilerin haklarını birlikte gözeterek titizlik içinde yerine getirmişlerdir. Bu özellikler Hesap Uzmanları Kurulunu marka haline getirmiştir.

İhtisas incelemelerinin verdiği engin tecrübe ve hiçbir etki altında kalmadan işini yapma kültürü Kuruldan vergi incelemeleri dışında da yararlanılması sonucunu doğurmuştur. Ülkemize gerek ahlaki, gerekse ekonomik yönden büyük zarar veren yolsuzluk incelemelerinde tarafsız, işini iyi bilen eleman olarak Hesap Uzmanları her zaman etkin bir rol oynamıştır.

Hesap Uzmanları Kurulunun ocağında yetişen Hesap Uzmanları her zaman kamuda ve özel kesimde başarılı çalışmaların temsilcileri olmuşlardır. Halen 309 Hesap Uzmanından oluşan Kurul 64 yıllık tarihi boyunca 1276 Hesap Uzmanı yetiştirmiştir. Bunların 258’i Kurul dışındaki kamu kesimine idareci olarak naklen atanmış, 630’u istifa ederek özel sektöre geçmiştir.

Hesap Uzmanları, Kurul dışında, başta Maliye Bakanlığımız olmak üzere kamunun çeşitli alanlarında da önemli görevlerde bulunmuşlar ve çalıştıkları yerlerde önemli karar noktalarında görev almışlardır.

Hesap Uzmanları Kurulu, 64 yıl boyunca hep belli bir saygınlık ve görev bilinci ile yerini korumuş ve bir taraftan da yenilikçi yapısıyla değişen şartlara uyum sağlayarak öncü bir rol üstlenmiştir.

Benzer organizasyonlar arasında nitelik farkı yaratan temel öğe kurum kültürüdür. Hesap Uzmanları Kurulunu gururla bu güne taşıyan, bir çok etmenden bahsedilebilir. Ancak kurum kültürünü bunların en başına koymak herhalde yanlış olmayacaktır. Kurum kültürünün üzerinde yükseldiği bazı esasları şu şekilde sıralamak mümkündür:

 

Yaklaşık 15 yıllık bir süreç içerisinde Kurul sayı olarak mevcudunu tamamen yenilemektedir. Kurulun bu kadar yüksek ayrılma oranına karşın temel kültürünü nasıl koruduğu ve sonraki kuşaklara nasıl aktarabildiği sorusu akla gelebilir.

Gerçekten de bu olgunun açıklaması iç içe geçmiş bir çok etmenin çözümlemesini içerir. Sadece bir kaçına başlık olarak değinmek gerekirse, ilk göndermeyi Kurul şeklinde örgütlenen organizasyon yapısına yapmak isabetli olacaktır. Kurul yapısı olmadan böyle bir kültürün zeminini oluşturmak herhalde büyük güçlük gösterirdi.

Kültürü koruyan bir diğer unsur ise mesleğe alma ve eğitim konusundaki titizliktir. Kurul, son derece titiz ve ayrıntılı araştırmalar ve marka olmuş giriş sınavları ile tamamen mesleki ilkeler doğrultusunda konmuş objektif esaslarla eleman seçer. Burada hedef, geçimini sağlayacak bir iş arayan bireyler değil, ülkeye hizmet anlayışında ve kariyer peşinde olan idealist adayların mesleğe alınıp; etik yönünden sıfır hata ve mesleki bilgi ve kapasite yönünden asgari standartları sağlayacak şekilde yetiştirilmesidir.

Zor giriş ve meslek içi sınavlardan geçen adaylar Hesap Uzmanı olmanın mesleki ve teknik bilgisini bu alanda ülkenin en iyilerinden birisi olma iddiasıyla öğrenirler. Bu süreçte hem yoğun dersler şeklindeki programlardan hem de üstadlarının yanında iş başında yoğun bir eğitimden geçerler. Bu süreç aynı zamanda kurum kültürünün, Hesap Uzmanlığı nosyonu ve yaşam biçiminin verildiği bir süreçtir. Yardımcılar 3 yıllık bu süreçte titizlikle yakından izlenir ve mesleki standartlara uyumları konusunda bir sapma olmadığı garantiye alınır. Bu aşamaları başarıyla geçenlerin ayrıca çok zor bir yeterlik sınavını vermeleri de istenerek bilgi yönünden hedeflenen düzeyi sağladıkları teyit edilir. Aynı zamanda bir ailenin üyeleri olduğu bilinci verilir.

Bu titizlik ve kurumsallık Kurul’u kuranların heyecanlarının, hizmet aşklarının ve ilkelerinin en genç üyede yansıması olarak kendisini gösterir ve aynı zamanda; yüksek ayrılma oranına karşın mesleki kültürün devamını garanti eder.

Ancak bu sözlerden Hesap Uzmanlarının değişime kapalı, durağan bir yapıda olduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Aksine Kurul kültürünün önemli bir boyutu da sürekli kendisini sorgulayan, hizmetini daha iyi gerçekleştirmenin yollarını arayan, dinamik gelişmeleri izleyen, yararlı gördüğü uygulamaları adapte eden yanıdır. Zaten böyle bir niteliğe sahip olmadan son derece dinamik bir yapı gösteren özel sektör ve büyük mükelleflerin incelenmesine yönelik sağlıklı bir denetim yapısı oluşturulması mümkün değildir.

Nitekim Hesap Uzmanları Kurulu gerek ülke içinde, gerekse ülke dışında gelişmeleri yakından takip etmekte, bunlardan yararlı gördüklerini adapte ederek uygulamakta ve gereken durumlarda diğer birimlere de bu konuda her türlü yardımda bulunmaktadır.

Küreselleşmenin getirdiği rekabet ortamı, dış ticaretin artması, mal ve sermaye hareketlerindeki yoğunluk nedeniyle şirketlerin yapısının değişmesi ve işlem hacimlerinin artması ve vergi uygulamalarının da uluslararası mahiyet kazanması karşısında maliye ve vergi alanında olan veya olabilecek değişimler için Kurulumuz gerek duyulan atılımı gerçekleştirmektedir.

Hesap Uzmanları Kurulunun denetim kapasitesinin kurumsal yapıdaki güçlendirmelerle çok daha artırılması yönündeki bakış açısı da önemini korumaktadır. Özellikle yapının nasıl daha etkin hale getirileceği konusunda diğer ülkelerdeki en iyi uygulama örnekleri gözden geçirilmekte ve değerlendirilmektedir. Denetim konusunda Gelir İdaresi ile birlikte Almanya ve İngiltere ile yürütülen Twinning projesi başarıyla tamamlanmış ve ortak çalışmalardan bir çok deneyim edinilmiştir.

Hesap Uzmanları Kurulu olarak, Biz cumhuriyetimizin atılım gücünün bir meyvesiyiz. Bu nedenle de her atılım ihtiyacı duyduğunda cumhuriyete kendi uzmanlığımız ve donanımımız ile destek olabilecek kabiliyetteyiz.

Kurulumuz Ülkemizin maliye ve vergi konularında olacak ve olabilecek atılımlarını içtenlikle gerçekleştirmek için varlık gerekçelerinin idraki içinde olacaktır.

Öte yandan Hesap Uzmanları, kendilerine uzmanlık payesi verilmesinin gereği olarak her zaman  ilgili oldukları işlerde yoğunlaşmışlar ve “her şeyi bilen adamlara” asla bir özenti duymamışlardır.

Son olarak, bizim için özel tarihimizden, 29 Mayıs 1945 tarihinin anlam ve değerinden bahsetmek istiyorum. Hesap Uzmanları Kurulu Kurulmasına Dair 4709 Sayılı Kanun TBMM’nde 28 Mart 1945 tarihinde kabul edilerek 5 Nisan 1945 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Kanunun 10’uncu maddesinde yürürlük tarihi 29 Mayıs 1945 olarak belirlenmiştir. Biz kuşkusuz bu tarihte tesadüften fazlasını umuyor ve görüyoruz.

Konuşmama son vermeden önce 2009 yılında yapacağımız incelemelere ilişkin stratejimiz hakkında da kısa bir bilgi vermek istiyorum. Yapacağı çalışmaları planlayan, plan hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını sorgulamayı bir temel ilke olarak kabul eden Kurul, 2009 yılında krizden daha az etkilenen sektörlere öncelik verecektir.

Panelin başarılı geçmesi dileğiyle, katıldığınız için hepinize tekrar teşekkür ediyor, selam ve saygılarımı sunuyorum.