"Geçmişten.... Geleceğe!
Hesap Uzmanları Kurulu"

Otuz yıla ulaşan devlet hayatımda çeşitli unvanlarım ve görevlerim oldu.

Hazine Uzmanı, Dış Ticaret Uzmanı,Daire Başkanı,Genel Müdür Yardımcısı,Genel Müdür, Müsteşar Yardımcısı,Müsteşar,Yeminli Mali Müşavir.. gibi unvan ve sıfatlar sahibi oldum.

Ama;galiba hiç biri bana Hesap Uzmanlığı gibi kalıcı ve yapışan olmadı. Maliyeci ve özellikle Hesap Uzmanı kimliği hep üzerimde kaldı. Sanki bir "onur madalyası" gibi…

Ne mutlu bana!...

Mensubu olduğum Hesap Uzmanları Kurulu'nun giriş sınavında yaşadığım bir "anı" ile geçmişten geleceğe bir küçük ufuk turu yapmak istiyorum.

"Yıl 1974. Sıcak Ağustos ayının son günleri galiba…"

Hesap Uzman Yardımcılığı giriş sınavı sonuçlanmış. Kazananların listesi Kurul'un ilan panosuna asılmış. 18 kişi sınavı kazanmışız.

Dönemin Hesap Uzmanları Kurulu Başkanı rahmetli Adnan Barlas. O insanı değerlendirebilmek bana düşmez ama; duruşlu,zarif ve bir o kadar da yakışıklı! Tam bir İstanbul beyefendisi…

Üstad, hepimizi Makam'ına çağırdı. Maliye'nin kasvetli ve aynı zamanda heybetli çift kapısından Başkanlık Makam odasına girdik.

Yer darlığından ve sayımızın da kalabalıklığından hepimiz ayakta kaldık. Kurul Başkanımız bizleri kutladı. Bu sınavı, bileğimizin hakkıyla kazandığımızı söyledi. Geleceğe dönük beklentilerini ve talimatlarını sıraladı…

Ama bu arada konuşmasının sonunda önemli bir şey söyledi: "Beyler!..."dedi."Bu Kurul'a - odun -girmez;kazara odun girerse-adam - çıkar."diye kestirip attı."

Daha sonra, akıp giden yıllar ve 5 ayrı Bakanlık ve Müsteşarlıkta geçirdiğim deneyimler göstermişti ki; bu Kurul'dan gerçekten "adam" çıkıyor.

Evet… Hesap Uzmanları Kurulu 60. yıldönümünü kutluyor. Yani Kurul, genç Cumhuriyet Türkiye'sinin dörtte üçlük kesitinde yer alıyor.

Dolayısıyla Hesap Uzmanlığı mesleği de "genç" sayılır. Aslında devletlerin ve kurumların yaşamında da "60 yıl",çok uzun bir süre değildir.

Ama; kısa sayılabilecek geçmiş 60 yılı çok önemli başarılar süslüyor. Sanki birkaç 60 yıl geçmiş gibi…

Kurul'u 1945 yılında kuran rahmetli Ali Alaybek üstadımız temelleri sağlam atmış. O insan ki; maliye dünyasının büyük ismi, dünyaca ünlü maliyecilerin dahi hayranlık ve saygı duyduğu isim.

O günün koşullarında bugünleri düşünerek böyle bir yapı oluşturmuş.

Türk vergi tarihinin reform sayılan 1950 yılı düzenlemelerin Hesap Uzmanları şekillendirmiş. Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu çağdaş anlayışıyla kale alınmış.

Vergi ve muhasebeye ilişkin mevzuat ve uygulamalar düzenlenmiş. Vergi inceleme ve revizyon teknikleri geliştirilmiş.

Geçen 60 yılın en önemli ve teknik nitelikli vergi incelemeleri Hesap Uzmanları tarafından yapılmış.

Dolayısıyla Hesap Uzmanlığı vergiciliğin sanki de markası ve özdeşi olmuş.

Vergiciliğin dışında da yapılan çok şeyler var…

İhtilal ve olağan üstü dönemlerin her türlü araştırma, soruşturma ve incelemelerinde Hesap Uzmanlarının da önemli görev üstlendiğini görüyoruz. Örneğin siyasi partilerin incelemelerinde görev yaptıklarını biliyoruz.

Sendika, dernek incelemelerinde de Hesap Uzmanları var.

Dünya Bankası,geçmişte KİT'lere verdiği proje kredilerinin kullanım yeri ve biçimini belirlemede Hesap Uzmanlarının raporlarını kabul ediyor.

Özellikle 70'li yıllarda Hesap Uzmanları tarafından yazılan KİT'lerle ilgili ekonomik ve mali durum analiz raporları ilgili yerlerde önemli referans oluyor.

DPT'nin kuruluş yıllarında ve daha sonrasında sürekli ve geçici olarak görev alan ve Müsteşarlığa kadar yükselen üstadlar da Hesap Uzmanı…

Geçmişten günümüze kadar geçen süreçte çeşitli sektörel inceleme ve araştırmalar Hesap Uzmanlarına ait.

Başta vergi teorisi, mevzuatı ve uygulamaları ile ilgili konular olmak üzere,ekonomi,maliye,hukuk,işletme ve muhasebe alanlarında Hesap Uzmanları tarafından yapılan yurt içi ve yurt dışı araştırma ve incelemeler var.

Zaten yeterlik etüdleri, yurtdışı master tezleri ve yurtdışı araştırma konuları sanki birer "doktora tezi" gibi…

Geçmişten bugüne süreçte anımsayamadığım bir yığın konu!...

Doğal olarak böyle bir birikimden siyaset,bürokrasi ve iş dünyasında yerini alan yüzlerce üstadımız ve meslektaşımız…

Peki;bundan sonrasında ve gelecekte Hesap Uzmanları Kurulu'ndan ne bekliyoruz?...

Benim mensubu olduğum Hesap Uzmanları Kurulu'ndan kişisel olarak beklediğim şey, dünyadaki ve Türkiye'deki değişimi algılaması ve uygulamasıdır.Bürokrasinin ve özellikle de Bakanlığın statükocu çevresel etkilerinin dışında kalabilmesidir.

Unutmamalıyız ki; Kurul'u bugüne kadar diri tutan ve aranır kılan unsur, "çağdaş" ve "dinamik" yaklaşımı olmuştur. Bu beceri kesinlikle sürdürülebilmelidir.

Bu anlayış,davranış biçimi ve uygulama çerçevesinde yapılması gereken birkaç konunun altını çizmek istiyorum.

Artık; günümüz dünyası" uzmanlaşma" olgusunu her alanda ve çok net olarak yaşadığına göre, Kurul'umuzun da bu olguyu benimsemesi gerekir,her şeyi biraz bilme,yatay öğrenme yerine; belli şeyleri çok daha fazla bilme, dikey öğrenme yaklaşımının benimsenmesi şarttır.

Çağdaş maliye ve vergi öğretisinin ilke ve kuralları ve bu alandaki gelişmiş ülke uygulamaları çeşitli yollarla ülkemize taşınmasında Hesap Uzmanları misyon üstlenmelidir. Aslında bu da değişim ve gelişim trendlerinin dışında kalmamak demektir.

Özellikle vergi incelemeleri; alanlarında uzmanlaşmış kişiler tarafından ekipler halinde sektörel ve bölgesel yapılmalıdır. "Nokta atışlar" yerine" alan taraması" şeklinde vergi incelemeleri planlanmalıdır. Bunun için de öncelikle "risk analizleri" kullanılmadır. Böylece kişisel yakınmalar önlenmeli ve incelemelerde vergi adaletinin sağlanması yolu seçilmelidir.

Ekonomideki ve iş dünyasındaki yeni trendler izlenmelidir. Dünyadaki ve Türkiye'deki ekonomik gelişmeler yakından izlenerek bu alanlarda uzmanlaşmaya ağırlık verilmelidir. Örneğin dış ticaret ve finans gibi konular hedef alınmalıdır.

Performans odaklı çalışma esasları benimsenmelidir. Öncellikle kendini denetleyen ve çalışmayı ödüllendiren yapılar daha etkin kılınmalıdır. Denetim elemanlarının kendi kapalı dünyasının bazı alışkanlıklarının önüne geçilmelidir.

Geleceğin mesleklerinden olan "kamusal dış denetim" ve "bağımsız denetim" konularında hazırlıklı ve güçlü olunmalıdır.

……

Aslında yukarıda sıralamaya çalıştığım konular, geleceğe dönük bir "ufuk turu"ndan başka bir şey değil.

Hesap Uzmanları Kurulu'nun geçmiş 60 yıllık başarı çizgisi,geleceğin için de bir umut ışığı.Kurul'un bugüne kadar yaptıkları,bundan böyle de yapacaklarının işareti.

Onun için siyaset,bürokrasi ve iş dünyasında haklı yerini almış.

Ama; geleceğin ölçüleri "rekabet","bilgi", "uzmanlaşma" ve "hız" olduğuna göre; Hesap Uzmanlarının da bu ölçülere ayak uydurması bir zorunluluk.

Yeni kuşakların bu gerçeği algılaması ve Kurul'umuzun da kuralları uygulaması bir vazgeçilmez.

Çünkü; Hesap Uzmanlığı mesleği de Türkiye için bir vazgeçilmez!