(Haziran 2008 tarihli Vergi Dünya Dergisinde yayınlanmıştır)
29 Mayıs 2008’de 63.yılını kutladığımız Hesap Uzmanları Kurulu, bu süre zarfında gerek özel sektöre gerekse kamuya yetiştirmiş olduğu güvenilir,bilgili ve çalışkan elemanları ile ülkeye damgasını vurmuştur.
Kurul mensuplarının üstlendikleri kamusal ağırlıklı görevlerin dağılımı şöyledir.
İDARİ ALAN |
SAYISI |
Bakan |
9 |
Milletevekilleri (Senatör ve Danışma Meclisi Üyesi dahil) |
17 |
Müsteşar |
8 |
Müsteşar Yardımcısı |
26 |
Genel Müdür |
65 |
Genel Müdür Yardımcısı |
115 |
Daire Başkanı |
83 |
Yargı |
14 |
Büyükelçi |
2 |
Defterdar |
23 |
Belediye Başkanlığı |
3 |
Öğretim Görevlisi |
34 |
Diğer Kurullarda Başkanlık, Üyelik |
22 |
Diğer Kurullarda Başkan Yardımcılığı |
4 |
Dış Görev (Maliye Müşaviri , Ateşe..) |
64 |
Esas kuruluş amacı vergi denetimi olan Hesap Uzmanları Kurulu vergi sisteminin oluşumunda, denetiminde ve de yönetiminde önemli roller üstlenmiştir. Son yıllardaki vergi denetimi sonuçları ise gerçekten çok çarpıcıdır.Bu sonuçlar fikir vermesi amacıyla dolar bazında şöyledir;
HUK 2003-2007 DÖNEMİ İNCELEME SONUÇLARI ($) |
YIL |
Incelenen Matrah |
Bulunan |
Matrah Farkı |
Vergi Farkı |
2003 |
3.209.169.271 |
6.853.624.649 |
17.258.899 |
2004 |
4.076.834.656 |
5.975.694.292 |
17.359.672 |
2005 |
6.205.435.007 |
4.076.411.943 |
11.087.368 |
2006 |
7.808.062.929 |
3.632.115.467 |
24.661.876 |
2007 |
17.985.718.270 |
9.017.960.268 |
79.353.509 |
TOPLAM |
39.285.220.134 |
29.555.806.620 |
149.721.324 |
HUK 2004 -2007 Dönemi Tüm Uzlaşma Sonuçları ($)
YIL |
Uzlaşılan Vergi |
Uzlaşılan Ceza |
Hesaplanan Gecikme Faizi |
TOPLAM |
2004 |
90.884.933 |
11.383.391 |
75.820.052 |
178.088.376 |
2005 |
46.721.114 |
4.209.413 |
23.062.161 |
73.992.687 |
2006 |
144.045.189 |
5.858.342 |
47.534.912 |
197.438.444 |
2007 |
209.902.308 |
17.388.925 |
222.982.818 |
450.274.052 |
Şurasını da unutmamak gerekirki hesap uzmanlarının etkin denetim kadar caydırıcı,önleyici fonksiyonlarıda çok önemlidir. Zira incelemeye alındığı takdirde bundan kurtulamayacağını bilen mükellefler kendilerini olabildiğince düzgün beyanname verme zorunda hissetmektedirler.
63 yıllık başarıyı simgeleyen Hesap Uzmanları Kurulu’nun, Türkiye şartlarını yeterince değerlendirmediğine inandığımız IMF’nin telkin ettiği ve gelir denetiminin etkinliğini arttırma gerekçesiyle diğer kurullarla birleştirilip,isminin ortadan kaldırılması şeklindeki kanun tasarısı çok büyük talihsizlik olmuş içeride ve dışarıda moral bozukluğu yaratmıştır.
Böyle önemli bir kuruluşu markayı ortadan kaldırmak hem denetim elemanlarının çalışma azmini yok edecek hemde yaptığı işe güvenilen bir kurumu devletin yararlanmasından yoksun bırakacaktır. Kaldı ki devlet bir daha böyle bir Kurulu kuramaz. Ayrıca ileri sürülen gerekçelerde inandırıcı değildir. Zira Fransa ,Almanya,İtalya gibi önemli ülkelerde de farklı düzeyde vergi denetimi kuruluşları mevcuttur.
Aşağıda sadece bir kaçından bahsedilecek ülkelerin hemen hepsinde belli kriterlere (mükellef büyüklüğü, merkezi, bölgesel, yerel vb.) göre farklı denetim alanları belirlenmekte ve farklı vergi denetim birimleri bu alanlarda faaliyet göstermektedirler.
· FRANSA: Doğrudan Maliye Bakanına bağlı olan ve 2000 yılından sonra kurulan CF (CF1, CF2, CF3), Ulusal ve Uluslararası Denetim İdaresi (DVNI), Bilgisayarlı Muhasebe Denetimi Bürosu (BVCI), Ulusal Vergi Soruşturmaları İdaresi (DNEF), Ulusal Mali Durum Denetimleri İdaresi (DNVSF), Genel Hizmetler ve Bilişim İdaresi (DSGI), Paris ve Çevresi için Denetimin Organizasyonu( DVRIF), Departman İdareleri;
· ALMANYA: Merkezde Federal Vergi Denetim Birimi (Bundesbetriebsprüfung), eyaletlerde normal işletmelerin vergi denetimiyle uğraşan Vergi Denetim Birimi (Festsetzungsfinanzamter), büyük işletmeler ve holdinglerin vergi denetimiyle uğraşan Bağımsız Büyük Mükellef ve Holdingler Denetim Birimi (Finanzamter für Grob-und Konzernbetriebsprüfung) ve Vergi Suçu ve Takibi Birimi (Finanzamter für Steuerstrafsachen u. Steuerfahndung- STRA FA FA);
· İTALYA: Doğrudan Maliye Bakanına bağlı “SeCIT: Vergi Denetim ve Danışma Servisi” (SeCIT – Servizio Consultivo ed Ispettivo Tributario/Tax Advisory and Inspective Service) ve Mali Polis (Guardia di Finanza) ile bölgesel ve yerel ölçekli denetimleri yürüten Gelir İdaresi bünyesindeki denetim birimleri;
Ülkemizin IMF ile ilişkilerinin düzeyi azaltıldığı bu yeni dönemde hazırlanan kanun tasarısından vazgeçilmelidir.
Vergi Denetiminin güçlendirilmesi isteniyorsa,başarılı etkin, hizmet veren Kurulumuzun mevcut yapısının korunması ancak performans arttırıcı yönetsel olanaklarla güçlendirilmesinin gerekli olduğu düşünüyoruz.Ayrıca Kurul elemanlarının diğer denetim kuruluşlarına göre oldukça gerileyen mali durumlarının düzeltilmesini, Kurulumuzun değerli mensubu olan Sayın Bakan’dan bekliyoruz.
Yeni yılımız Camiamıza kutlu olsun.
|